Wat is overprikkeling en hoe kun je het op tijd signaleren of zelfs in sommige gevallen voorkomen?

Hi, in dit blog wil ik eerst een korte toelichting geven op het onderwerp overprikkeling in zijn geheel. Daarna ga ik voornamelijk in op mijn persoonlijke ervaringen en deel ik een aantal tips.

Wat is overprikkeling?

Overprikkeling is een staat van zijn die eigenlijk alle autistische mensen op hun eigen manier wel kennen. De korte definitie is eigenlijk precies wat de term zegt: je brein krijgt meer prikkels binnen dan het intern kan verwerken.

Iets uitgebreider kun je het omschrijven als volgt: bijna altijd en overal staan we bloot aan prikkels. We horen geluiden, zien mensen en dingen, voelen warmte of kou en nemen geuren in ons op. Al deze prikkels hebben, bewust of onbewust, invloed op onszelf en op ons gedrag. Het gevoel aan te veel prikkels blootgesteld te zijn, is een subjectieve beleving die per persoon verschilt, en dus ook per autistisch individu. Die toestand wordt overprikkeling genoemd.

Bron: https://menselijk-lichaam.com/algemeen/overprikkeling

Mijn persoonlijke tips & handvatten

Hier heb ik een aantal dingen op een rijtje gezet die mij persoonlijk, als autistische vrouw, helpen om in het dagelijks leven met overprikkeling om te gaan:

• Werk eraan om jouw persoonlijke signalen van overprikkeling steeds eerder te leren herkennen. Zo weet je beter wanneer er sprake is van overprikkeling en kun je in een vroeg stadium al voor jezelf gaan zorgen.

• Wat bij mij ook altijd een aandachtspunt is, is dat ik (zeker als ik maskeer) de neiging heb om onbewust iedere emotie van de mensen om mij heen in me op te nemen. Ook wil ik elk probleem dat zij ervaren meteen oplossen, terwijl dat natuurlijk lang niet altijd mogelijk is. Wat mij helpt om hierdoor minder snel overprikkeld te raken, is bewust tegen mezelf zeggen: "Ik mag hier ook gewoon alleen luisteren en ik hoef het probleem of de situatie niet direct op mij te nemen." Met andere woorden: het is ook oké om alleen te luisteren en de verantwoordelijkheid bij de ander te laten.

• Rustmomenten inplannen helpt mij ook enorm. Ik probeer van tevoren mijn afspraken af te bakenen met een eindtijd en bewust rustmomenten in te plannen waarin ik helemaal alleen kan ontprikkelen. Dat doe ik bijvoorbeeld door iets te doen waar ik blij van word of door tijd te besteden aan een hobby of speciale interesse waar ik echt tot rust van kom. Persoonlijk vind ik het soms nog best een valkuil om me aan die geplande rustmomenten te houden, zeker als er iets leuks tussendoor komt, zoals afspreken met een vriendin. Ik moet mezelf er dan echt aan herinneren om later alsnog ruimte voor die rust te maken. Ik merk namelijk dat het anders een negatieve impact op mij heeft.

• Let op patronen in de momenten waarop je overprikkeld raakt. Is dat op een bepaald tijdstip, in contact met een specifieke persoon, na een bepaalde activiteit of op een vaste drukke plek? Probeer vervolgens te anticiperen op situaties waarvan je weet dat ze overprikkeling kunnen veroorzaken.

  Zo anticipeer ik hier persoonlijk op door altijd een klein knuffeltje in mijn handtas te hebben dat ik kan vasthouden. Daarnaast zorg ik ervoor dat ik mijn koptelefoon bij me heb, zodat ik die kan opzetten als iets mij te intens wordt.

Ik merk persoonlijk ook dat er bepaalde momenten op de dag zijn die voor mij vrijwel altijd het zwaarst zijn. In mijn geval zijn dat de namiddag en de avond. Nu ik dit weet, kan ik overprikkeling niet altijd voorkomen, maar ik kan het wel vaak eerder signaleren en op tijd helpende acties ondernemen.

ik hoop hier iemand mee te kunnen helpen.

liefs, 

Julia