Hoe de wereld autistische mensen leert zichzelf te kleineren (nog voordat een ander dat doet)

Gepubliceerd op 22 mei 2026 om 13:48

Ik en met mij veel autistische mensen ervaren dat zij niet altijd worden gezien voor wie ze werkelijk zijn. In plaats daarvan worden zij vaak beoordeeld op hoe goed zij voldoen aan sociale verwachtingen die niet vanzelfsprekend bij hen passen. Hun eigen manier van communiceren, denken of omgaan met de wereld wordt vaak bijvoorbeeld gezien als afwijkend, terwijl het eigenlijk alleen een andere manier van zijn is.

Deze voortdurende boodschap (bewust of onbewust) kan zich diep wortelen. Wanneer je als kind regelmatig wordt gecorrigeerd, buitengesloten, gepest of het gevoel krijgt dat je “anders” bent op een negatieve manier, ga je die ervaringen vaak internaliseren. Wat begint als een opmerking van een klasgenoot, een afkeurende blik of het gevoel nergens echt bij te horen, kan uitgroeien tot de stem in je eigen hoofd.

Hierdoor worden veel autistische mensen uiteindelijk hun eigen strengste criticus. Ze leren zichzelf voortdurend te beoordelen, aan te passen en te twijfelen aan hun eigen waarde. Niet omdat er iets mis met hen is, maar omdat ze jarenlang signalen hebben gekregen dat ze niet goed genoeg zijn zoals ze zijn. Met de jaren groeit deze innerlijke kritiek vaak mee en word deze vaak ook sterker. Zeker ook omdat deze kant regelmatig wordt bevestigd in een omgeving die nog steeds onvoldoende begrip heeft voor neurodiversiteit.

De gevolgen hiervan kunnen groot zijn. Het beïnvloedt niet alleen het zelfvertrouwen, maar ook het vertrouwen in anderen en in de wereld om je heen. Wanneer je keer op keer hebt geleerd dat jouw natuurlijke manier van zijn niet volledig wordt geaccepteerd, kan het moeilijk worden om jezelf nog met enige mildheid en vertrouwen te bekijken.

Toch zie ik het niet als een probleem bij de autistische persoon. Het probleem ligt in een samenleving die vaak verwacht dat iedereen zich aanpast aan dezelfde norm, zonder voldoende ruimte te bieden voor verschillen. Zolang autistische mensen voortdurend het gevoel blijven krijgen dat zij moeten veranderen om geaccepteerd te worden, blijft het risico groot dat zij zichzelf kleiner maken dan ze werkelijk zijn.

Want ik geloof dat niemand zou moeten opgroeien met het idee dat zijn of haar authenticiteit en ongemaskeerde ware zelf een probleem is dat opgelost moet worden.

liefs, 

Julia. 

Reactie plaatsen

Reacties

Wout
10 dagen geleden

Helaas is de maatschappij en zeker het onderwijs ingericht op de gemiddelde leerling waardoor er boven en onder leerlingen buiten de boot vallen… tel daarbij op dat het systeem gebouwd is op economische rendementen ( in de mens als arbeider) en dan lig je er als neurodivergent al snel naast …

Maak jouw eigen website met JouwWeb