“Autisme is een superkracht.”
Het is een uitspraak die vaak voorkomt. Meestal wordt het met goede bedoelingen gezegd, maar toch kan het ook devaluerend zijn. In deze blog leg ik uit waarom dat zo is, wat autisme tot een beperking maakt en wat je beter wél kunt zeggen tegen een autistisch persoon in je omgeving.
Wanneer ik vertel dat ik autistisch ben, voelt het soms alsof mensen het horen alsof ik zeg dat ik een milde allergie heb, en niet alsof ik een daadwerkelijke beperking heb. En dat beeld komt niet uit het niets;
Een grote factor hierin is, denk ik, de media. Sociale media en algoritmes zijn gericht op extremen, omdat die meer reacties en aandacht opleveren. Daardoor zie je vaak twee uitersten:
- aan de ene kant het beeld van een autistisch kind dat niet praat, niet communiceert en alleen maar heen en weer wiegt met een tablet in de hand.
- Aan de andere kant zie je het stereotype van de extreem intelligente autistische persoon die niemand aankijkt, maar wel perfect en gefocust werk levert.
Beide voorbeelden bestaan op het autismespectrum, dat wil ik niet ontkennen. Maar het probleem is dat het spectrum veel groter is dan alleen dat. De meeste autistische mensen passen niet volledig in deze stereotypes.
Wat ik ook belangrijk vind om te zeggen:
dat iemands autisme er anders uitziet dan dat van mij, betekent niet dat het minder beperkend is. Maar het betekent óók niet dat mijn ervaring minder zwaar is.
Voor mij persoonlijk betekent en beperkt mijn autisme mij in:
- Regelmatige en heftige inzinkingen
- Continu bezig zijn met het voorkomen van overprikkeling in een wereld die daar niet op is ingericht
- Elke middag minstens een uur moeten slapen om prikkels te verwerken
- Sterke behoefte aan duidelijkheid, bevestiging en houvast om te kunnen functioneren
- Niet zomaar naar dingen kunnen gaan die me leuk lijken (zoals concerten of kermissen), omdat de prikkels te intens zijn
- Moeite met veranderingen of afwijkingen in mijn routine
- Elke dag een planning moeten maken en de dag vooraf moeten doornemen om overzicht te houden
En zo zijn er nog veel meer dingen.
Natuurlijk heeft autisme ook mooie kanten. Denk aan creativiteit, eerlijkheid, een sterk gevoel voor rechtvaardigheid en intense (speciale)interesses
en een unieke manier van naar de wereld kijken. Maar dat maakt het niet minder een beperking.
Daarom kan de uitspraak “autisme is een superkracht” verkeerd overkomen. Het bagatelliseert de moeilijkheden die er óók zijn.
Wat kun je dan beter zeggen?
- Geef een oprecht compliment over iets wat iemand maakt of doet
- “Ik zie dat het soms moeilijk voor je is, maar je doet het goed.”
- “Ik vind het mooi hoe jij jouw interesses en creativiteit inzet.”
- “Laat me weten hoe ik je kan helpen.”
In mijn ogen is begrip tonen veel waardevoller dan iets positief proberen te maken wat niet altijd positief voelt.
Groetjes,
Julia
Reactie plaatsen
Reacties